Халықаралық туризм және меймандостық университеті
Қонақжайлылық мектебі
ДӘРІС №1
Жасанды интеллектке кіріспе және оның туризм мен қонақжайлылықтағы рөлі
Түркістан 2026
Слайд 1/16
Лекция жоспары, мақсаты мен міндеттері
Лекция жоспары:
- ЖИ анықтамасы, негізгі салалары
- Туризмдегі заманауи технологиялар
- Қызмет сапасын жақсартуда жасанды интеллекттің маңызы
Мақсаты:
Студенттерді жасанды интеллектпен таныстыру, оның туризмдегі қолданылуын көрсету және қызмет сапасына әсерін түсіндіру.
Міндеттері:
- ЖИ-ді анықтап, оның қолданылу салаларын көрсету
- Технологиялар мен кейс-стадилерді қарастыру
- Қызмет пен бизнеске тигізер пайдасын көрсету
- Қауіптер мен шектеулерді талқылау
IUTH
Слайд 2/16
Жасанды интеллекттің анықтамасы
Әдетте адам интеллектін қажет ететін тапсырмаларды орындауға қабілетті компьютерлік жүйелер: табиғи тілді түсіну, тәжірибе арқылы үйрену, шешім қабылдау және болжау.
Дәстүрлі бағдарламалық қамтамасыз етуден айырмашылығы:
- Тек ережелерді орындап қана қоймай, деректерден де үйренеді
- Пайдаланылған сайын бейімделіп, жетілдіріле алады
- Қонақтарға қызмет көрсетудің күрделі процестерін автоматтандырады
IUTH
Слайд 3/16
ЖИ-дің негізгі салалары
Машиналық оқыту (Machine Learning)
Табиғи тілді өңдеу (NLP)
Компьютерлік көру
Ұсыныс жүйелері
IUTH
Слайд 4/16
Туризмдегі қазіргі заманғы сын-қатерлер: келу динамикасы (UNWTO)
Международные туристические прибытия (UNWTO, 2018-2023)
400
600
1000
1400
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Дереккөзі: UNWTO туризм деректерінің бақылау тақтасы
IUTH
Слайд 5/16
Туризм мен қонақжайлылықтағы жасанды интеллекттің рөлі
🧠 1. Саяхатшы тәжірибесін даралау
💬 2. Чат-боттар мен виртуалды көмекшілер
🏨 3. Қонақүй қызметтерін автоматтандыру
📈 4. Аналитика және болжау
✈️ 5. Саяхатты оңтайландыру
🧳 6. Туристік нысандардағы кептелісті азайту
IUTH
Слайд 7/16
Компанияның кейс-зерттеулері
| Компания | ЖИ технологиясы | Нәтиже |
|---|---|---|
| Booking.com | Ұсыныстар, динамикалық баға белгілеу | Жекелендіру, конверсияның өсуі |
| Marriott | Чат-боттар мен көмекшілер | Жылдам жауаптар, жұмыс жүктемесін азайту |
| Airbnb | Мінез-құлық аналитикасы | Дәл тұру орындары бойынша ұсыныстар |
| KLM Airlines | Messenger боттары | Хабарламалар, тұтынушыларға қызмет көрсету |
IUTH
Слайд 8/16
Тегін AI қызметтері
| Қызмет | Мақсаты | Пайдалану мысалы |
|---|---|---|
| ChatGPT (негізгі) | Кеңес берулер | Туристерге арналған жауаптар, Жиі қойылатын сұрақтар |
| Google Trends | Қызығушылық аналитикасы | Бағыттардың маусымдылығы |
| Canva (AI) | Көрнекі материалдар | Туристік баннерлер |
| Google аудармасы | Аударма | Қонақтармен қарым-қатынас |
IUTH
Слайд 9/16
Ақылы AI қызметтері
| Қызмет | Артықшылықтары | Туризмде қолданылуы |
|---|---|---|
| ChatGPT Plus | Жылдам әрі қуатты | Терең талдау бойынша кеңес беру |
| Amadeus Travel API | Брондау интеграциялары | Билеттер, қонақүйлер |
| IBM Watson | Аналитика, чат-боттар | Клиенттерге қызмет көрсету |
| Salesforce Einstein | Маркетинг, болжау | Бағыттау және сегментация |
IUTH
Слайд 10/16
Қауіптер мен шектеулер
Техникалық қателер
Жүйенің істен шығуы немесе алгоритмнің дұрыс жұмыс істемеуі қызмет сапасына кері әсер етеді.
Жоғары шығындар
ЖИ жүйелерін енгізу және оған қызмет көрсету үлкен инвестицияны талап етеді.
Деректер қауіпсіздігі
Клиенттердің жеке деректерінің ұрлануы немесе дұрыс сақталмауы.
Шектеулі эмпатия
Боттар адам сияқты эмоцияны түсіне алмайды, күрделі конфликтілерді шешуде әлсіз.
IUTH
Слайд 12/16
Болашақ: туризмдегі жасанды интеллекттің бағыты
Ақылды қонақүйлер
Қабылдау бөліміндегі роботтар
VR/AR турлары
Толық персоналдау
IUTH
Слайд 13/16
Бақылау сұрақтары
- Жасанды интеллект (AI) дегеніміз не және ол дәстүрлі бағдарламалық қамтамасыз етуден қалай ерекшеленеді?
- Туризмге қатысты жасанды интеллект салалары қандай?
- Жасанды интеллектіні қолданудың 2–3 мысалын келтіріңіз.
- Сіз қандай тегін және ақылы жасанды интеллект қызметтерін білесіз?
- AI-ды енгізу кезінде қандай тәуекелдерді ескеру керек?
IUTH
Слайд 15/16
Әдебиеттер тізімі
-
Баймухамедов М .Ф ., Баймухамедова А .М ., Боранбаев С.Н. Жасанды интеллект: Kaзipri заманғы теория және тәжірибе / Artificial Intelligence: Modern Theory and Practice: оқу құралы, 2 бөлім - Алматы: «Бастау», 2020. - 240 бет.
https://rmebrk.kz/book/1174973 -
Муканова Б.Ш., Атикеева С.Н., Сальменова С.К. Қонақжайлылық индустриясының негіздері: оқу құралы. – Нұр-Сұлтан: «Тұран-Астана» Университеті, 2021. - 148 б.
https://rmebrk.kz/book/1172011 -
Киссинджер, Г. және т.б. Жасанды сана және адамзаттың жаңа дәуірі. - Астана: Zerde Publishing, 2024. - 190б.
https://rmebrk.kz/book/1188453 -
Сафарян, А.А. Современные тенденции в туризме: учебное пособие. —Москва : Ай Пи Ар Медиа, 2025. —58с.
https://www.iprbookshop.ru/152233.html
IUTH
Слайд 16/16