💻№6 Практикалық сабақ

Әлеуметтік желідегі туристік контентті талдау және ЖИ арқылы маркетингтік пост жасау

1 Сабақтың мақсаты

Туристік компаниялардың Instagram/Facebook контентін жүйелі түрде талдап, мақсатты аудиторияны анықтау, эмоциялық әсерді бағалау және ChatGPT + Canva құралдары арқылы сапалы маркетингтік контент (копирайт + визуал) дайындауды үйрену.

2 Құралдар

  • Компьютер / ноутбук
  • Интернет
  • Instagram немесе Facebook
  • ChatGPT
  • Canva
  • Google Docs/Word
  • Excel/Google Sheets

3 Қадамдық нұсқаулық

1-қадам. Туристік компанияны таңдау және сипаттау

Instagram немесе Facebook желісінен 1 туристік компанияны таңдаңыз.

Таңдау критерийлері:

  • кемінде 1000+ жазылушы
  • соңғы 1 айда белсенді пост салған
  • турлар сататын немесе турпакет жарнамалайтын болуы керек

Есептің басына енгізіңіз:

  • Компания атауы
  • Аккаунт сілтемесі
  • Қызмет түрі (ішкі/сыртқы туризм, авиабилеттер, экскурсиялар т.б.)
  • Географиясы (Қазақстан, Еуропа, Түркия, Дубай т.б.)

2-қадам. Соңғы 10 постты жинау (Контент-портфель)

Компанияның соңғы 10 постын қарап, әр постқа төмендегі мәліметтерді жазыңыз:

Әр пост бойынша:

  • Пост күні
  • Пост тақырыбы (не туралы?)
  • Форматы: фото / карусель / reels / story (егер сақталған болса)
  • Негізгі ұсыныс: тур/баға/скидка/оқиға
  • CTA: (“жазыңыз”, “бронь”, “direct” т.б.)
  • Қолданған хэштегтері

Міндетті: осы 10 посттың кемінде 3-еуіне скриншот жасаңыз.

3-қадам. Контент талдау (мақсатты аудитория + эмоция)

Соңғы 10 постты талдау үшін контент-талдау матрицасын қолданыңыз.

A) Аудиторияны анықтау (персона әдісі)

Әр постқа сәйкес аудиторияны анықтаңыз:

  • Жасы: 18–25 / 25–35 / 35+
  • Әлеуметтік деңгейі: студент / жас отбасы / бизнес
  • Мотив: арзан баға / жайлы сервис / приключение / престиж
  • Ауырсынуы (pain points): уақыт жоқ / сенімсіз компания / қымбат / виза қиын
  • Қажеттілігі (need): дайын тур / бөліп төлеу / гид / трансфер

Соңында “ортақ аудитория профилін” жасаңыз (1 абзац).

B) Эмоциялық әсерді анықтау (эмоция картасы)

Әр посттың қандай эмоция тудыратынын белгілеңіз:

  • Қуаныш / қызығу
  • Сенім / қауіпсіздік
  • Қызғаныш / FOMO
  • Тыныштық / демалыс
  • Романтика
  • Adventure / драйв

📌 Нәтиже: “Компания контенті көбіне қандай эмоцияға негізделген?” деген қорытынды жасаңыз.

4-қадам. ChatGPT арқылы жарнамалық мәтін генерациялау

ChatGPT ашып, төмендегі күрделі промпттарды қолданыңыз.

Промпт 1 (копирайт)

Сұрау: “Студенттерге арналған Алматы қаласына 2 күндік турға жарнамалық мәтін құрастыр. Тіл: қазақша. Стиль: жастарға арналған заманауи, жеңіл және сенімді. Құрылымы: Хук (1 сөйлем) Негізгі ұсыныс (бағдарлама қысқаша) Қандай пайда береді (3 пункт) Баға/акция (мысалы, студенттік жеңілдік) CTA (Direct/WhatsApp) Шектеу: 700–900 таңба.”

Промпт 2 (3 түрлі нұсқа)

“Осы турға 3 түрлі нұсқада жарнама мәтінін жаса: эмоционалды ақпараттық сатылымға бағытталған.”

Промпт 3 (хэштег + контент жоспар)

“Осы постқа 15 хэштег ұсын (қазақша+орысша аралас). Сонымен қатар 1 апталық контент жоспар жаса: 5 пост идеясы + қысқа тақырып.”

5-қадам. Компания стилімен салыстыру

ChatGPT берген мәтінді компанияның соңғы 10 постымен салыстырыңыз:

Салыстыру критерийлері:

  • Тіл (қазақша/орысша, ресми/бейресми)
  • Ұзындығы (қысқа/ұзақ)
  • Негізгі акцент (баға ма, эмоция ма, сервис пе?)
  • CTA күші (сатуға итермелей ме?)
  • Уникалды ұсыныс бар ма?

6-қадам. Canva арқылы жарнамалық пост жасау

Canva-да 1 пост жасаңыз (Техникалық тапсырма).

Пост талаптары:

  • Формат: Instagram пост 1080×1080
  • Тур атауы анық жазылсын
  • Бағасы немесе акция көрінсін
  • Маршрут/бағдарлама қысқаша (2–4 сөз)
  • CTA: “Direct/WhatsApp”
  • Компания стиліне ұқсас дизайн
📌 Қосымша күрделі талап (қалауыңызша): 2-нұсқа жасап көріңіз: ресми стиль және жастар стилі (A/B дизайн)

7-қадам. Салыстырмалы кесте (ресми пост vs ЖИ пост)

Кестені 2 баған түрінде жасаңыз:

Критерий Компанияның ресми посты ЖИ-генерирленген пост
Мақсатты аудитория
Стиль/тон
Эмоция
УТП (артықшылық)
CTA
Дизайн
Күшті жағы
Әлсіз жағы

Міндетті: 2-3 нақты дәлел келтіріңіз (мысалы сөйлемдермен).

8-қадам. ЖИ маркетингке қалай көмектеседі? (5 қорытынды)

Есептің соңында төмендегі бағытта 5 қорытынды жазыңыз:

Қорытынды тақырыптары:

  • Контент жасау жылдамдығы
  • Мақсатты аудиторияға бейімдеу (персонализация)
  • Креатив идея генерациялау
  • Пост құрылымын жақсарту (CTA, оффер)
  • A/B тест жасауға көмектесу

4 Тапсыру қажет

Студент тапсырады:

  • Компания посттарын талдауға арналған кесте (10 пост summary + салыстыру кестесі)
  • Canva-дағы дайын жарнамалық пост (PNG/JPG немесе Canva link)
  • 1 бет есеп (компания сипаттамасы + аудитория + эмоция + 5 қорытынды)

Бағалау критерийлері (100 балл)

  • • Компания посттарын талдау 30 балл
  • • Canva-дағы пост 30 балл
  • • Салыстыру кестесі 20 балл
  • • Қорытындылар 20 балл

Бақылау сұрақтары:

  1. ЖИ туризм маркетингінде қандай мақсатта қолданылады?
  2. Әлеуметтік желілердегі контентті талдауда ЖИ-дің рөлі қандай?
  3. ЖИ жасаған маркетингтік мәтіннің ерекшелігі неде?
  4. Туристік жарнамада эмоция мен аудитория неге маңызды?
  5. ЖИ маркетингтің қандай артықшылықтары бар?
  6. ЖИ маркетологты толық алмастыра ала ма? Неліктен?

Әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  • Баймухамедов М .Ф ., Баймухамедова А .М ., Боранбаев С.Н. Жасанды интеллект: Kaзipri заманғы теория және тәжірибе / Artificial Intelligence: Modern Theory and Practice: оқу құралы / М.Ф.Баймухамедов, А.М.Баймухамедова, С.Н.Боранбаев, 2 бөлім - Алматы: «Бастау», 2020. - 240 бет. https://rmebrk.kz/book/1174973
  • Муканова Б.Ш., Атикеева С.Н., Сальменова С.К. Қонақжайлылық индустриясының негіздері: оқу құралы. – Нұр-Сұлтан: «Тұран-Астана» Университеті, 2021. - 148 б. ISBN 978-601-7616-63-2. https://rmebrk.kz/book/1172011
  • Киссинджер, Г. және т.б. Жасанды сана және адамзаттың жаңа дәуірі. / Г. Киссинджер, Э. Шмидт, Д. Хаттенлокер; Орысшадан ауд.. - Астана: Zerde Publishing, 2024. - 190б. -ISBN 978-601-80110-7-8. https://rmebrk.kz/book/1188453
  • Сафарян, Азат Арменович. Современные тенденции в туризме: учебное пособие/ А.А. Сафарян. —Москва : Ай Пи Ар Медиа, 2025. —58с. —Текст : электронный. ISBN 978-5-4497-4499-9. https://www.iprbookshop.ru/152233.html
  • Абдель Вахед Э. А. М.Современные технологии в индустрии туризма и гостиничном сервисе: учебник / Э. А. М. Абдель Вахед, В. А. Мендельсон, Л. Н. Абу-талипова; Минобрнауки России, Казан. нац. исслед. технол. ун-т. –Казань : Изд-во КНИТУ, 2021. –204с.ISBN978-5-7882-3025-2. https://www.iprbookshop.ru/108057.html

Қосымша әдебиеттер:

  • Әуелханұлы, М. Жасанды интеллект әліппесі: Қазақша 1000+ промпт, оқу-әдістемелік құралы. - Алматы: AI-Hub publishing баспасы, 2025. - 300б. -ISBN 978-601-09-9275-7. https://rmebrk.kz/book/1189476
  • Роботика. Сөйлесу ережесі және жасанды интеллект. – Алматы, 2019. – 202 б. ISBN 978-601-7940-18-8. https://rmebrk.kz/book/1178341
  • Боден, Маргарет А. ЖИ. Жасанды интеллект: табиғаты мен болашағы. / Қазақ тіліне аударған: Б.С. Омаров; Қазақстан Республикасы Жоғары оқу орындарының қауымдастығы. - Алматы: ТОО «Book Print», 2019. - 136б. -ISBN 978-601-7940-16-4. https://rmebrk.kz/book/1172008
  • Барабанова М.И., Богатырев С.Ю., Борисова О.В., Затевахина А.В., Круглова И.А., Лосев Н.А., Помулев А.А., Солодовников М.А., Шарафанова Е.Е., Шашина И.А. Искусственный интеллект в финансах: Монография [Электронный ресурс]/под ред. С.Ю.Богатырева.–СПб.: Издательство МБИ имени Анатолия Собчака, 2024.—492 с.–URL: https://www.ibispb.ru/science/scientific-publications/
  • Сурова, Н. Ю. Искусственный интеллект : монография / Н. Ю. Сурова, М. Е. Косов. — Москва : ЮНИТИ-ДАНА, 2021. — 408 c. — ISBN 978-5-238-03513-0. — Текст : электронный // Цифровой образовательный ресурс IPR SMART : [сайт]. — URL: https://www.iprbookshop.ru/123354.html

WEB сайттар тізімі:

  • https://www.unwto.org — Дүниежүзілік туризм ұйымының (UNWTO) ресми сайты.
  • https://www.booking.com — Онлайн брондау платформасы, персонализация және динамикалық баға мысалдары.
  • https://trends.google.com — Google Trends: туризм бағыттарына қызығушылықты талдау.
  • https://www.weforum.org — Дүниежүзілік экономикалық форум (WEF): AI және туризм туралы баяндамалар.
  • https://arxiv.org — Ғылыми мақалалар базасы (Artificial Intelligence, Machine Learning).